Üyelik Girişi
Birinciafşar Köyü
Takvim
    • Birinciafşar
    • avşar-ı şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel

ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ

  Nurettin SEZEN
Eğitimci-Araştırmacı-Yazar

         ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ

 

  

Köyümüze has, özel ve farklı bir yetiştiriciliği olan  çükündür yemeklerini  burada kısaca özetlemek istiyoruz.

 

 

 

ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ   VE ÇÜKÜNDÜR

 

 



Çükündür Haşlaması
Topraktan taze olarak sökülen çükündürler iyice yıkanır ve saçakları ayıklanır. Sonra büyükçe bir kapla suda, çokça (3-4 saat) haşlanır. Haşlanan çükündürler sudan alınarak dışları soyulur ve dilimler haline getirilerek tabaklara dizilir, üzerine yoğurt dökülür ve maydanoz gibi yeşillikler konarak süslendikten sonra servis yapılır.

 Çükündür Tiridi
Dilimler halinde Tepsiye dizilmiş olan dilimler üzerine çükündür şırası sızdırılarak daha fazla tatlandırılır. Eğer istenirse, daha sonra üzerine yoğurt ve onun üzerine de (tuzsuz ya da az tuzlu) kızarmış tereyağı dökülerek servis yapılır.  

 Yoğurtlu Çükündür 
Pişmiş ve soyulmuş çükündür kuşbaşı gibi küçük parçalara ayrılır, tabaklara konduktan sonra üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür ve servis yapılır.

Çükündür Kavurması
Haşlanmış ve soyulmuş olan çükündürler rendelenir (ya da yaprakları doğranır). Bir tencerede kızdırdığımız yağ ile pişene kadar karıştırılarak kavrulur. Tatlı özelliği olduğundan dolayı tuz veya baharat ilave edilmeden servis yapılır. İstenirse üzerine yoğurt dökülebilir.

Çükündür Sirkelisi
Haşlanan çükündürler teker şeklinde ve iki santim kalınlığında doğranarak tuzsuz sirkeli su ile turşu şeklinde kurulur. Ve sirkeli suda bir iki hafta bekletildikten sonra tüketilmeye başlanır. Kışlık olarak da yapılır ve ilginç bir tadı olur bir nevi tadı şalgam suyunu andırır.





Çükündür Salatası

Çok iyi temizlenmiş olan çükündürler çok ince olarak rendelenir ve taze yaprakları çok ince olarak kıyılır; hazırlanmış olan salatanın üzerine serpiştirilir ve karıştırılır.


Renk Verici ve Tatlandırıcı
Bazı yemeklerin, salataların ve turşuların rengi çok açık ya da hoş olmayan görünümdedir. Bu yemeklerde salça ve benzeri katkılar katılmamış ya da çok az katılmış olabilir. Bu yemeklerin içine, bir iki portakal diliminden başlamak suretiyle pişmiş ya da çiğ olarak katılacak olursa iştah açıcı tat ve görünümler kazanılmış olur.

Çükündür Şırası
İyice temizlendikten sonra haşlanan çükündürün suyu çok bol miktarda şeker ve vitamin ihtiva etmekte olduğundan atılmamalıdır. Bu çükündür suyu, sterlize olarak istenen kıvama getirildikten sonra saklanır ve yerine göre servis yapılır.

Çükündür Yaprak Sarması
Her mevsim çükündürün taze yaprakları toplanır ve yaprak (pazı) sarması yapılabilir. Üzüm yaprağı gibi sert ve tatsız değil, taze ve çok hafif ekşimsi tadı olduğundan zevkle yenir. Servisin üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızartılmış tereyağı dökülürse tadına doyum olmaz.

 

  

Dikkat şeker hastası olanlara zararlı! 
Bu kadar olumlu etkisinin yanında (yaprağının değil) çükündürün sakıncalı olduğu durumlar da vardır. Şeker hastalığına karşı korur, ancak şeker hastası olanlara içerdiği yüksek şeker miktarından dolayı zararlı. Şeker hastaları (yaprağının değil) çükündürü tüketmemeli.
Yüksek tansiyonu olanlar az miktarda tüketmelidir. (Nuri Sesen)

ÇÜKÜNDÜRÜN ÖZELLİKLERİ 
ÇÜKÜNDÜRÜN DİKKAT ÇEKEN ÖZELLİKLERİ

 Çükündür Kanı Temizliyor, Kansere ve Diyabete Karşı Koruyor!
Hastalıkların çoğaldığı bir dönemde yaşıyoruz.  Her bir yandan korkuların, sentetik ilaçların, yapay gıdaların, kozmetiklerin ve sonunda değişik hastalıklara sebep olan binlerce ürününün sergilendiği günümüzde sağlıklı yaşamak çok zor.                                                                                                                      
Günlük ihtiyaçlarımızı doğal ürünlerden seçerek, özelliklerine ve etkilerine dikkat ederek, tüketirken hem çevremiz, hem kendimiz hem de ailemiz için sağlıklı ve huzurlu bir hayat sürmek mümkün.
Bağışıklık sistemimizi güçlendirerek müzmin bir hastalık olan gribe yakalanmadan yaşamak, mide ve bağırsaklarımızı rahatlatarak gaz sancısından kurtulmak, kanımızı adeta yıkayarak mikroplardan arınmak; karaciğerimizi mutlu etmek, cildimizi güzelleştirmek, sinirlerimizi sakinleştirmek; en önemlisi aynı anda, şeker hastalığı, verem ve kanserden korunmak da mümkün.
Yuvarlak şekil ve tatlı olan çükündürde (kırmızı pancarda) yukarıda işaret ettiğimiz, herkesin arzu ettiği şifayı bulmak mümkün.  

Çükündür / beta vulgaris
Ispanakgiller / chenopodiaceae ailesindendir. Karadeniz ve Ege bölgelerinde halk arasında kırmızı pancar “çükündür” olarak bilinir. Ülkemizde hemen her bölgede yetişir.
Başka bir ifade ile çükündür, kırmızı renkli şeker pancarıdır. Tatlı olanları patates gibi haşlanarak yenir, meşrubatı yapılır ve diğerlerinden ise turşu yapılır. Yaprakları bildiğimiz pazıdır.

Muhteşem sebze çükündür nasıl yetişir?
Çükündür (kırmızı pancar) tohumları ilkbaharın başından, yaz sonuna kadar ekilebilir. Eylül ayının sonu ile Ekim ayı başlarından itibaren ortalama 5-6 ayda hasat edilebilir.

Tohum elde ediliş şekli: Birinci yıl çükündür ve üzerinde rozet şeklinde yer alan yapraklar gelişir. İkinci yıl, yine üzerindeki yapraklar, çiçekler, meyveler ve tohumları taşıyan sürgün meydana geliyor. Tohumların olgunlaştığını, en dıştaki yaprağın sararmasından ve türüne göre, gereken iriliğe ulaşmasından anlamak mümkün.
Bol yaprakları ıspanak gibi değerlendirilen bu sebze gelişmiş kök yapısı sayesinde kuraklığa karşı da çok dayanaklı. Ancak ana kazık kök zarar görürse, hafif susuzluğa bile dayanamamaktadır.
Kabuğunun ya da etinin rengi koyu kırmızı ya da morumsu kırmızıdır. Organik maddece zengin, derin ve killi topraklarda iyi gelişim gösterir. Çok asitli topraklardan hoşlanmaz. Çimlenmenin başarılı olması için tohumun toprakla temas etmesi gerekir. Tuza dayanıklıdır. Topraktaki bor miktarının düşük olmaması gerekir. Aksi takdirde, büyüme yavaşlar ve yumruda lekeler oluşur. Yani çükündür alırken düzgün yuvarlak hatlı, kırmızı-mor renkli, lekesiz ve olgun olanı tercih etmek gerekir.

Vitamin ve mineral zengini çükündür
A, B, C ve P vitaminleri bakımından zengindir... Serinletici, iştah açıcı, besleyicidir. Bileşiminde bulunan ve radyoaktif bir eleman olan rubidyumun sindirim üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Çükündürde (kırmızı pancarda) aynı zamanda fosfor, demir, bakır, potasyum, magnezyum, kalsiyum, brom, çinko, manganez ve şeker bulunur.

İnsan vücuduna mucize etkileri
Çükündür alyuvarların oluşmasında rol oynar. Çükündürün suyu en güçlü kan düzelticilerden biridir. Havuç suyuyla yarı yarıya karıştırılan çükündürün suyu, günde 400 gr. içildiğinde alyuvarların sayısını kısa zamanda yükseltir.
Damarlarda toplanan mineral kalsiyumu en iyi eritebilen de yine çükündür suyudur. Zerdeçal, mürrisafi veya tarçınla pişirilmiş çükündür (kırmızı pancar), karaciğer ve dalaktaki tıkanıkları açar. Böbrek ve safrakesesini temizler.
Pişirilmiş ve ezilmiş çükündür (kırmızı pancar) şişliklere sarılırsa, şişlikleri indirir.

Çükündür suyu içmek, rahmin fibromlarını ve miyomları ile göz perdelerini eritir, yüksek kan şekerini ve tansiyonu indirir. Çükündür yüksek oranda potasyum içerdiği için yüksek tansiyonu düşürücü etkisi vardır.
Prostat, verem ve sinir hastalıklarında faydalıdır.
Ilık çükündür suyu kulağa damlatılırsa, ağrısını keser ve iltihaplanmayı durdurur.
Kafa derisine sürülürse kepeğe karşı çok iyi gelir.
Mide ve bağırsak üzerinde olumlu etkisi vardır. İçerdiği yüksek oranlı lifiyle bağırsaklara iyi gelir ve iştah açıcı özelliği bulunur.
Kemik zafiyeti olanlara çok fayda verir.
Karaciğer ve safra kesesi hastalıklarına karşı koruyan özelliği ile tanınır. Karaciğerin ve safra kesesinin düzenli çalışmasını sağlar. Glikoz metabolizmasına katkıda bulunur.
B vitaminleri ve fosfor ile sinirleri yatıştırır.
İçinde bulundurduğu radyoaktif madde ile vücudu şeker hastalığına, vereme ve kansere karşı korur.
Almanya’da Dr. Sigmund Schmidt ve Macaristan’da Dr. Ferenczi bu bitkiyi lösemi ve kanserde önleyici ve tedavi edici olarak kullanmaktadırlar.  

Nasıl tüketilir?
Kırmızı pancar Avrupa’da yemeği yapılan bir sebze, yurdumuzda turşusu ve haşlaması meşhur... Salata olarak tüketmesi alışkanlık haline getirilirse, aslında en faydalısı budur! Ancak, çeşni vermek için salata içine katılan baharat ve fabrikasyon sirke gibi yoğun asitli soslar pancarın sindirimini güçleştirir, bu yüzden salataya biraz sızma zeytinyağı, biraz limon ile hafif bir sos hazırlanabilir. Limon yerine sirke çeşitleri de kullanılabilir. Maydanoz ve kereviz yaprakları çükündürün faydasını arttırır.
Çükündür kaynatılıp suyu içilirse idrar söktürür, mide ekşimesini ve mide ağrısını giderir, kan yapar, karaciğere de faydalı olur. Yaprakları da taze olarak salatalara katılabilir.
Çükündür suyu, karalahana, ıspanak, havuç veya semizotu suyuyla karıştırılabilir.
Çükündür suyunu içerken 30-50 gr’dan  başlayarak 400 grama kadar çıkmak mümkündür. İlk önce 50 gr. çükündür, 150 gr. havuç suyuyla karıştırılır, sonra 75 gr. çükündür, 125 gr. havuç suyu, sonra 100 gr. çükündür, 100 gr. havuç suyu, sonra da saf çükündür, su ile karıştırılarak içilir. (Nurettin Sezen)


 



 



Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam42
Toplam Ziyaret110355
Site Haritası
SON DAKİKA

Geredeli'nin oyunu: Android için CoinBall
Google Reklamları