Üyelik Girişi
Birinci Afşar Köyü
Takvim
    • Birinciafşar
    • avşar-ı şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel
    • Birinciafşar
    • avşar- şerif / bölük-ü evvel / afşar-ı evvel

ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ

  Nurettin SEZEN

         ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ

 

  

Köyümüze has, özel ve farklı bir yetiştiriciliği olan  çükündür yemeklerini  burada kısaca özetlemek istiyoruz.

 

   ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ   VE ÇÜKÜNDÜR

 

 

ÇÜKÜNDÜR YEMEKLERİ

Çükündür Haşlaması

Topraktan taze olarak sökülen çükündürler iyice yıkanır ve saçakları ayıklanır. Sonra büyükçe bir kapla suda, çokça (3-4 saat) haşlanır. Haşlanan çükündürler sudan alınarak dışları soyulur ve dilimler haline getirilerek tabaklara dizilir, üzerine yoğurt dökülür ve maydanoz gibi yeşillikler konarak süslendikten sonra servis yapılır.

 Çükündür Tiridi

Dilimler halinde Tepsiye dizilmiş olan dilimler üzerine çükündür şırası sızdırılarak daha fazla tatlandırılır. Eğer istenirse, daha sonra üzerine yoğurt ve onun üzerine de (tuzsuz ya da az tuzlu) kızarmış tereyağı dökülerek servis yapılır.  

 Yoğurtlu Çükündür 

Pişmiş ve soyulmuş çükündür kuşbaşı gibi küçük parçalara ayrılır, tabaklara konduktan sonra üzerine sarımsaklı yoğurt dökülür ve servis yapılır.

Çükündür Kavurması

Haşlanmış ve soyulmuş olan çükündürler rendelenir (ya da yaprakları doğranır). Bir tencerede kızdırdığımız yağ ile pişene kadar karıştırılarak kavrulur. Tatlı özelliği olduğundan dolayı tuz veya baharat ilave edilmeden servis yapılır. İstenirse üzerine yoğurt dökülebilir.

Çükündür Sirkelisi

Haşlanan çükündürler teker şeklinde ve iki santim kalınlığında doğranarak tuzsuz sirkeli su ile turşu şeklinde kurulur. Ve sirkeli suda bir iki hafta bekletildikten sonra tüketilmeye başlanır. Kışlık olarak da yapılır ve ilginç bir tadı olur bir nevi tadı şalgam suyunu andırır.

Çükündür Salatası

Çok iyi temizlenmiş olan çükündürler çok ince olarak rendelenir ve taze yaprakları çok ince olarak kıyılır; hazırlanmış olan salatanın üzerine serpiştirilir ve karıştırılır.

Renk Verici ve Tatlandırıcı

Bazı yemeklerin, salataların ve turşuların rengi çok açık ya da hoş olmayan görünümdedir. Bu yemeklerde salça ve benzeri katkılar katılmamış ya da çok az katılmış olabilir. Bu yemeklerin içine, bir iki portakal diliminden başlamak suretiyle pişmiş ya da çiğ olarak katılacak olursa iştah açıcı tat ve görünümler kazanılmış olur.

Çükündür Şırası

İyice temizlendikten sonra haşlanan çükündürün suyu çok bol miktarda şeker ve vitamin ihtiva etmekte olduğundan atılmamalıdır. Bu çükündür suyu, sterlize olarak istenen kıvama getirildikten sonra saklanır ve yerine göre servis yapılır.

Çükündür Yaprak Sarması

Her mevsim çükündürün taze yaprakları toplanır ve yaprak (pazı) sarması yapılabilir. Üzüm yaprağı gibi sert ve tatsız değil, taze ve çok hafif ekşimsi tadı olduğundan zevkle yenir. Servisin üzerine sarımsaklı yoğurt ve kızartılmış tereyağı dökülürse tadına doyum olmaz.

 

  

Dikkat şeker hastası olanlara zararlı! 

Bu kadar olumlu etkisinin yanında (yaprağının değil) çükündürün sakıncalı olduğu durumlar da vardır. Şeker hastalığına karşı korur, ancak şeker hastası olanlara içerdiği yüksek şeker miktarından dolayı zararlı. Şeker hastaları (yaprağının değil) çükündürü tüketmemeli.

Yüksek tansiyonu olanlar az miktarda tüketmelidir. (Nuri Sesen)

  ÇÜKÜNDÜRÜN ÖZELLİKLERİ 

 ÇÜKÜNDÜRÜN DİKKAT ÇEKEN ÖZELLİKLERİ

 Çükündür Kanı Temizliyor, Kansere ve Diyabete Karşı Koruyor!

Hastalıkların çoğaldığı bir dönemde yaşıyoruz.  Her bir yandan korkuların, sentetik ilaçların, yapay gıdaların, kozmetiklerin ve sonunda değişik hastalıklara sebep olan binlerce ürününün sergilendiği günümüzde sağlıklı yaşamak çok zor.                                                                                                                      

Günlük ihtiyaçlarımızı doğal ürünlerden seçerek, özelliklerine ve etkilerine dikkat ederek, tüketirken hem çevremiz, hem kendimiz hem de ailemiz için sağlıklı ve huzurlu bir hayat sürmek mümkün.

Bağışıklık sistemimizi güçlendirerek müzmin bir hastalık olan gribe yakalanmadan yaşamak, mide ve bağırsaklarımızı rahatlatarak gaz sancısından kurtulmak, kanımızı adeta yıkayarak mikroplardan arınmak; karaciğerimizi mutlu etmek, cildimizi güzelleştirmek, sinirlerimizi sakinleştirmek; en önemlisi aynı anda, şeker hastalığı, verem ve kanserden korunmak da mümkün.

Yuvarlak şekil ve tatlı olan çükündürde (kırmızı pancarda) yukarıda işaret ettiğimiz, herkesin arzu ettiği şifayı bulmak mümkün.  

Çükündür / beta vulgaris

Ispanakgiller / chenopodiaceae ailesindendir. Karadeniz ve Ege bölgelerinde halk arasında kırmızı pancar “çükündür” olarak bilinir. Ülkemizde hemen her bölgede yetişir.

Başka bir ifade ile çükündür, kırmızı renkli şeker pancarıdır. Tatlı olanları patates gibi haşlanarak yenir, meşrubatı yapılır ve diğerlerinden ise turşu yapılır. Yaprakları bildiğimiz pazıdır.

Muhteşem sebze çükündür nasıl yetişir?

Çükündür (kırmızı pancar) tohumları ilkbaharın başından, yaz sonuna kadar ekilebilir. Eylül ayının sonu ile Ekim ayı başlarından itibaren ortalama 5-6 ayda hasat edilebilir.

Tohum elde ediliş şekli: Birinci yıl çükündür ve üzerinde rozet şeklinde yer alan yapraklar gelişir. İkinci yıl, yine üzerindeki yapraklar, çiçekler, meyveler ve tohumları taşıyan sürgün meydana geliyor. Tohumların olgunlaştığını, en dıştaki yaprağın sararmasından ve türüne göre, gereken iriliğe ulaşmasından anlamak mümkün.

Bol yaprakları ıspanak gibi değerlendirilen bu sebze gelişmiş kök yapısı sayesinde kuraklığa karşı da çok dayanaklı. Ancak ana kazık kök zarar görürse, hafif susuzluğa bile dayanamamaktadır.

Kabuğunun ya da etinin rengi koyu kırmızı ya da morumsu kırmızıdır. Organik maddece zengin, derin ve killi topraklarda iyi gelişim gösterir. Çok asitli topraklardan hoşlanmaz. Çimlenmenin başarılı olması için tohumun toprakla temas etmesi gerekir. Tuza dayanıklıdır. Topraktaki bor miktarının düşük olmaması gerekir. Aksi takdirde, büyüme yavaşlar ve yumruda lekeler oluşur. Yani çükündür alırken düzgün yuvarlak hatlı, kırmızı-mor renkli, lekesiz ve olgun olanı tercih etmek gerekir.

Vitamin ve mineral zengini çükündür

A, B, C ve P vitaminleri bakımından zengindir... Serinletici, iştah açıcı, besleyicidir. Bileşiminde bulunan ve radyoaktif bir eleman olan rubidyumun sindirim üzerinde olumlu bir etkisi vardır. Çükündürde (kırmızı pancarda) aynı zamanda fosfor, demir, bakır, potasyum, magnezyum, kalsiyum, brom, çinko, manganez ve şeker bulunur.

İnsan vücuduna mucize etkileri

Çükündür alyuvarların oluşmasında rol oynar. Çükündürün suyu en güçlü kan düzelticilerden biridir. Havuç suyuyla yarı yarıya karıştırılan çükündürün suyu, günde 400 gr. içildiğinde alyuvarların sayısını kısa zamanda yükseltir.

Damarlarda toplanan mineral kalsiyumu en iyi eritebilen de yine çükündür suyudur. Zerdeçal, mürrisafi veya tarçınla pişirilmiş çükündür (kırmızı pancar), karaciğer ve dalaktaki tıkanıkları açar. Böbrek ve safrakesesini temizler.

Pişirilmiş ve ezilmiş çükündür (kırmızı pancar) şişliklere sarılırsa, şişlikleri indirir.

Çükündür suyu içmek, rahmin fibromlarını ve miyomları ile göz perdelerini eritir, yüksek kan şekerini ve tansiyonu indirir. Çükündür yüksek oranda potasyum içerdiği için yüksek tansiyonu düşürücü etkisi vardır.

Prostat, verem ve sinir hastalıklarında faydalıdır.

Ilık çükündür suyu kulağa damlatılırsa, ağrısını keser ve iltihaplanmayı durdurur.

Kafa derisine sürülürse kepeğe karşı çok iyi gelir.

Mide ve bağırsak üzerinde olumlu etkisi vardır. İçerdiği yüksek oranlı lifiyle bağırsaklara iyi gelir ve iştah açıcı özelliği bulunur.

Kemik zafiyeti olanlara çok fayda verir.

Karaciğer ve safra kesesi hastalıklarına karşı koruyan özelliği ile tanınır. Karaciğerin ve safra kesesinin düzenli çalışmasını sağlar. Glikoz metabolizmasına katkıda bulunur.

B vitaminleri ve fosfor ile sinirleri yatıştırır.

İçinde bulundurduğu radyoaktif madde ile vücudu şeker hastalığına, vereme ve kansere karşı korur.

Almanya’da Dr. Sigmund Schmidt ve Macaristan’da Dr. Ferenczi bu bitkiyi lösemi ve kanserde önleyici ve tedavi edici olarak kullanmaktadırlar.  

Nasıl tüketilir?

Kırmızı pancar Avrupa’da yemeği yapılan bir sebze, yurdumuzda turşusu ve haşlaması meşhur... Salata olarak tüketmesi alışkanlık haline getirilirse, aslında en faydalısı budur! Ancak, çeşni vermek için salata içine katılan baharat ve fabrikasyon sirke gibi yoğun asitli soslar pancarın sindirimini güçleştirir, bu yüzden salataya biraz sızma zeytinyağı, biraz limon ile hafif bir sos hazırlanabilir. Limon yerine sirke çeşitleri de kullanılabilir. Maydanoz ve kereviz yaprakları çükündürün faydasını arttırır.

Çükündür kaynatılıp suyu içilirse idrar söktürür, mide ekşimesini ve mide ağrısını giderir, kan yapar, karaciğere de faydalı olur. Yaprakları da taze olarak salatalara katılabilir.

Çükündür suyu, karalahana, ıspanak, havuç veya semizotu suyuyla karıştırılabilir.

Çükündür suyunu içerken 30-50 gr’dan  başlayarak 400 grama kadar çıkmak mümkündür. İlk önce 50 gr. çükündür, 150 gr. havuç suyuyla karıştırılır, sonra 75 gr. çükündür, 125 gr. havuç suyu, sonra 100 gr. çükündür, 100 gr. havuç suyu, sonra da saf çükündür, su ile karıştırılarak içilir. (Nurettin Sezen)

 

 

 KABAK DEYİP GEÇMEYİN

Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Baş Diyetisyeni Sevinç Yetişen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bal kabağının alzheimer, erken yaşlanma ve kansere karşı koruyucu olan, vücudun 'paslanmasını' önleyen en güçlü antioksidanların birçoğunu içerdiğini söyledi.

Bal kabağının hem göz hem de beyin sağlığı için de mükemmel bir besin olduğunu belirten Yetişen, bal kabağının kolay sindirilebilme özelliğiyle mide ve bağırsaklar için de birçok faydasının bulunduğunu vurguladı.

Yetişen, bal kabağının bol miktarda lif içermesi nedeniyle gıdalar ile alınan toksinlerin atılmasına ve kolesterolün düşmesine de yardımcı olduğuna işaret ederek, bu ürünün konstipasyon (kabızlık) ve hemoroid (basur) sorunu olanlara da tavsiye edildiğini bildirdi.

Eskiden çorbası, zeytinyağlısı, oturtması da yapılan bal kabağının günümüzde çoğunlukla tatlı olarak tüketildiğini anlatan Yetişen, bal kabağından çorba, börek, kek, pasta, puding, komposto, marmelat ve reçel yapılarak da yararlanılabileceğini söyledi.

''SOYULMUŞ BAL KABAĞI ALMAYIN''

Yetişen, haftada birkaç gün yarım su bardağı kadar bal kabağı tüketiminin yeterli olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

'' Buharalı ünlü Türk hekimi İbni Sina'nın kitaplarında da bal kabağının şifa verici özelliklerinden söz ediliyor. Bal kabağı kolay sindirilebilmesi ve önemli özellikler taşıması nedeniyle soframızdan eksik edilmemesi gereken bir besin. 100 gram bal kabağı protein, karbonhidrat,lif, fosfor, kalsiyum, demir, sodyum, potasyum, A, B1, B2, B3, C ve E vitaminlerini içerir. Kolesterol ise içermez.''

Vatandaşlara bal kabağı alırken, önceden soyulmuş ve ambalajlı olanları tercih etmemelerini öneren Yetişen, ''İnsanlara aldıkları bal kabağını, yiyecekleri zaman soymaları ve doğramalarını tavsiye ediyorum. Kabuk rengi soluk olmayıp, canlı renkli ve sert olan bal kabağının tercih edilmesi de ayrıca önem taşıyor'' dedi.

ÇEKİRDEKLERİ MİNERAL KAYNAĞI

Yetişen, yarım bardak kabak çekirdeği ile günlük magnezyum gereksiniminin yüzde 46.1'i, demirin yüzde 28.7'si, manganezin yüzde 52'si, bakırın yüzde 24'ü, proteinin yüzde 16.9'u ve çinkonun da yüzde 17.1'inin karşılanabileceğini bildirdi.

Mineraller açısından mükemmel bir kaynak olan kabak çekirdeklerinin B vitaminlerini de içerdiği gibi kemik sağlığı ve kan pıhtılaşması için önemli K vitaminini de bünyesinde barındırdığını anlatan Yetişen, şunları söyledi:

''50 yaş ve üzerindeki erkekleri etkileyen iyi huylu prostat büyümesini oluşturan faktörlerden biri de testesteron ve dihidrotestesteronun (DHT) prostat hücrelerini aşırı uyarmasıdır. Kabak çekirdeğinde bulunan yağ bileşenlerinin, testosteron ve DHT tarafından oluşturulan prostat hücre çoğalımının tetiklenmesini engellediği gözlemlenmiştir. Bu konudaki bilimsel tartışmalar halen devam etmektedir.''

Yetişen, yalnızca kabak çekirdeği yenerek prostatın tedavi edilebileceği düşüncesinin ise yanlış olduğunu vurgulayarak, tıbbı tedaviye destek olarak günde 1-2 avuç kabak çekirdeği tüketilebileceğini söyledi.

Tansiyon problemi olanların tuzsuz kabak çekirdeğini tercih etmesi gerektiğini belirten Yetişen, kabak çekirdeğinin hormon dengesi, beyin fonksiyonu ve cilt sağlığı için gerekli olan omega 3 ve omega 6 esansiyel yağlarını birlikte içermesi açısından da iyi bir kaynak olduğunu dile getirdi.

Yetişen, kabak çekirdeği aç karnına yendiği zaman bağırsak kurtlarının düşürülmesine yardımcı olduğuna dikkati çekerek, kabak çekirdeğinin kemik yoğunluğunun artırılmasına olan katkıları konusunda ise çalışmaların devam ettiğini sözlerine ekledi.

AA

 

 

 



Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi2
Bugün Toplam27
Toplam Ziyaret77438
Site Haritası
SON DAKİKA

Geredeli'nin oyunu: Android için CoinBall
Google Reklamları